Con tự kỷ: "Trị" cho... cha mẹ trước

Nhiều trường hợp cha mẹ có con bị tự kỷ, nhưng không thể “vượt qua chính mình”, chấp nhận thực tế. Đến lúc không thể trốn tránh thực tế ấy nữa, cha mẹ mới đưa con đi chữa trị thì đã muộn.

Cũng có phụ huynh nghe nhiều, tìm hiểu nhiều về chứng tự kỷ của trẻ, nên bị… ám ảnh đến mức con của mình có một biểu hiện nhỏ giống như dấu hiệu của chứng tự kỷ, đã hốt hoảng đưa con đi khám…

Không dám tin vào sự thật

Anh Hoàng (ngụ P.3, Q.Gò Vấp, TP.HCM) cưới vợ được bảy năm mới sinh con. Cậu con trai trắng trẻo, xinh xắn, là niềm tự hào lớn của anh. Bin (con anh Hoàng) lên ba tuổi vẫn chưa biết nói. Bé rất sợ người lạ. Khi nhà có khách, Bin hay thu mình vào góc nhà. Các bạn xóm giềng đến, bé cũng không chịu chơi chung. Mới đây, bạn anh Hoàng đến chơi, bắt chuyện với Bin: “Con tên gì? Con mấy tuổi rồi?”. Bin sợ hãi chạy đến ôm chân bố. Vị khách này bảo anh Hoàng: “Anh xem thế nào, đưa cháu đi khám thử, chứ hình như cháu có dấu hiệu tự kỷ”. Không ngờ, anh Hoàng nổi giận đùng đùng.

Buổi tối, anh Hoàng kể lại chuyện với vợ, vợ anh cũng nổi đóa, bảo vị khách kia là bị “điên”, ăn nói lung tung. Nhưng khi Bin lên bốn tuổi, giao tiếp vẫn rất hạn chế. Đặc biệt, mỗi lần không bằng lòng chuyện gì là tự đánh vào mặt mình. Vậy nhưng, vợ chồng anh Hoàng vẫn lần lữa việc đưa con đi khám vì không thể quen với ý nghĩ “cục vàng” của mình là một đứa bé tự kỷ. Đến khi Bin lên năm tuổi mới được đưa đi khám, thì bác sĩ (BS) cho biết: “Giai đoạn tốt nhất để điều trị cho bé đã trôi qua. Việc chữa trị bây giờ hiệu quả không cao”.

Nhiều cha mẹ không chấp nhận sự thật rằng con bị tự kỉ (Ảnh minh họa)

Một câu chuyện khác. Chị Hạnh (ngụ P.4, Q.3) lo sợ khi thấy bé Khoai Tây có nhiều dấu hiệu khác lạ so với các đứa trẻ đồng trang lứa. Khi bé được 12 tháng tuổi, vẫn chưa biết nói bi bô. Lên ba, bé vẫn chưa nói được trọn một câu, lời nói và cử chỉ không trùng khớp với nhau và khó khăn trong việc thể hiện ý muốn của mình. Đưa con đến bệnh viện khám, BS chẩn đoán Khoai Tây bị tự kỷ. Sau phút sững sờ, chị Hạnh tranh luận với BS bằng những kiến thức, thông tin mà chị đã tự tìm hiểu trước đó.

Sau một hồi tranh cãi, chị quyết định đưa con đến… BS khác vì không tin vào khả năng của vị BS ấy. Chị vẫn cho rằng, cô công chúa xinh xắn, đáng yêu của mình chỉ hơi chậm chạp, chứ không thể nào bị tự kỷ.

Phụ huynh bị “tự kỷ ám thị”

Khác với những trường hợp kể trên, thực tế cũng có không ít phụ huynh (PH) bị “tự kỷ ám thị” về việc con mình bị tự kỷ. Anh Phú (nhân viên văn phòng một công ty địa ốc) nghe cô giáo phản ảnh rằng “bé Phúc nhà anh phản xạ chậm so với chúng bạn, không tập trung khi nghe cô dạy”, đã cuống quýt kiểm tra bằng cách dạy con đếm từ 1 đến 10, cậu bé bốn tuổi đọc theo bố từ 1 đến 6, không đọc nữa mà toét miệng cười ghẹo bố. Anh Phú tìm hiểu trên mạng, thấy một trong những triệu chứng của tự kỷ là “thiếu tập trung”.

Ngày hôm sau, anh vội vàng chở con đến bệnh viện. Trong khi bố đang nghe BS tư vấn, Phúc đã tự lấy những miếng nệm trên ghế để xếp thành chuồng, còn thiết kế một cánh cửa mở ra đóng lại, sau đó dắt chú hươu đồ chơi vào chuồng. Chỉ mất năm phút quan sát, BS đùa: “Con anh không bị tự kỷ, chỉ có… anh bị tự kỷ ám thị”. Vị BS này giải thích: “Trẻ tự kỷ hầu như không có khả năng tưởng tượng, trong khi trí tưởng tượng của bé quá tốt, lại phản xạ rất nhanh trước những câu hỏi của người khác, bé hoàn toàn bình thường”.

Vậy nhưng anh Phú không yên tâm, anh lại bế con qua… bệnh viện khác! Bệnh viện khác cũng trả lời là bé bình thường, anh Phú vẫn không tin rằng con mình bình thường, và tìm tài liệu trên mạng để tự tay trị “bệnh” cho con.

Cha mẹ cần “vượt qua chính mình”

Chuyên viên tâm lý Trần Văn Dương - Giám đốc Trung tâm tư vấn giáo dục và trị liệu trẻ em (ATC-TP.HCM) chia sẻ: “Qua nhiều năm tiếp cận và làm việc với PH có con bị tự kỷ, tôi nhận thấy, trở ngại lớn nhất trong việc chữa trị tự kỷ cho trẻ lại nằm ở phía… cha mẹ. Đồng thời, với tâm lý rất tự nhiên rằng “ai cũng yêu con mình nhất, con mình luôn là số một”, nên rất khó để PH chấp nhận thực tế là con mình bị tự kỷ. Một số ít PH tiến bộ thì sớm chấp nhận tình trạng của con để hợp tác chữa trị, còn lại, đa phần là các PH không tin tưởng chẩn đoán của BS, chuyên gia. Cũng có trường hợp biết con mình bị tự kỷ nhưng cứ lần lữa mãi, không dám mạnh dạn đưa con đi điều trị.

Đang diễn ra một thực tế đáng ngại: khi bác bỏ nhận định con của mình bị tự kỷ, nhiều PH tìm đến BS tâm thần để kê đơn cho con uống thuốc. Nhưng chính các BS cũng khẳng định, thuốc chỉ có thể chế ngự tạm thời hoặc hỗ trợ trong một số trường hợp đặc biệt. Trẻ tự kỷ phải được áp dụng chế độ chữa trị ở bệnh viện hoặc một số trung tâm được cấp phép theo chương trình chuyên nghiệp. Ở đó, trẻ cùng lúc nhận được sự hỗ trợ của nhà tâm lý, BS tâm thần kinh nhi khoa, nhà giáo dục học, chuyên viên chỉnh âm và chuyên viên công tác xã hội. Chính cách trì hoãn của PH đã khiến nhiều trẻ tự kỷ bị lỡ mất thời kỳ “vàng” trong điều trị.

Những người làm công tác tư vấn giáo dục và trị liệu cho trẻ tự kỷ thường nói đùa với nhau rằng, để trẻ tự kỷ đến được lớp học dành riêng cho mình, cha mẹ của bé cần được “chữa trị” trước.

Xem thêm chủ đề: tu ki, tre tu ki, chung tu ki, con bi tu ki, dau hieu tu ki, trieu chung tu ki,